Zadania i obowiązki pedagoga specjalnego

1. Współpraca przy opracowywaniu dokumentacji dla uczniów

Pedagog specjalny współpracuje z zespołem nauczycieli, specjalistów i dyrektorem przy tworzeniu i aktualizacji dokumentacji dotyczącej uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Obejmuje to m.in.:

• przygotowanie Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia (WOPFU) – np. analiza postępów ucznia w czytaniu i pisaniu, ocena jego samodzielności i relacji rówieśniczych, opis trudności emocjonalnych;

• opracowanie Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET) – np. zaplanowanie zajęć korekcyjno-kompensacyjnych, ustalenie dostosowań na lekcjach;

• udział w spotkaniach zespołu nauczycieli i specjalistów w celu monitorowania postępów ucznia i wprowadzania modyfikacji do IPET.

2. Współpraca z nauczycielami, wychowawcami, specjalistami, rodzicami i uczniami

Pedagog specjalny pełni funkcję łącznika między wszystkimi osobami zaangażowanymi w proces edukacyjny ucznia.

Przykłady działań:

• organizowanie konsultacji dla nauczycieli – np. wspólne wypracowanie metod pracy z uczniem  w spektrum autyzmu, który ma trudności z regulacją emocji;

• prowadzenie spotkań z rodzicami – omawianie postępów dziecka, proponowanie form wsparcia w domu, przekazywanie informacji o dostępnych terapiach czy warsztatach;

• rozmowy z uczniem – np. wspólne ustalenie sposobów radzenia sobie ze stresem przed sprawdzianami, wsparcie w budowaniu relacji z rówieśnikami;

• rekomendowanie dyrektorowi szkoły działań zwiększających włączenie uczniów – np.  zakup pomocy dydaktycznych, dostosowanie sali lekcyjnej do potrzeb ucznia z niepełnosprawnością ruchową.

3. Diagnoza i ocena funkcjonowania ucznia

Pedagog specjalny dokonuje oceny indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, a także barier, które utrudniają im uczestnictwo w życiu szkoły.

Przykłady działań:

• obserwacja ucznia podczas lekcji, przerw, zajęć dodatkowych;

• rozmowy z nauczycielami, aby zebrać informacje o trudnościach (np. problemy z koncentracją, impulsywność);

• wypełnianie arkuszy diagnostycznych, testów funkcjonalnych – np. testy lateralizacji, percepcji wzrokowej, słuchowej;

• analiza środowiska szkolnego – czy jest dostępne architektonicznie, czy są stworzone warunki do wyciszenia dla ucznia w kryzysie emocjonalnym.

4. Wspieranie nauczycieli i wychowawców

Pedagog specjalny pomaga w dostosowaniu metod i form pracy do możliwości ucznia.

Przykłady działań:

• przygotowanie dla nauczyciela języka polskiego wskazówek, jak oceniać wypowiedzi pisemne ucznia z dysleksją (np. większy nacisk na treść, mniejszy na poprawność ortograficzną);

• zaproponowanie nauczycielowi matematyki wykorzystania gier edukacyjnych do rozwijania logicznego myślenia u uczniów z trudnościami w uczeniu się;

• wspólne planowanie zajęć integracyjnych w klasie, w której uczy się dziecko z niepełnosprawnością.

5. Udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Pedagog specjalny wspiera nie tylko uczniów, lecz także rodziców i nauczycieli.

Przykłady działań:

• prowadzenie indywidualnych zajęć dydaktyczno-wyrównawczych lub korekcyjno-kompensacyjnych;

• organizowanie grup wsparcia dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością;

• konsultacje dla nauczycieli w zakresie pracy z uczniem z zaburzeniami zachowania, wskazanie technik modyfikacji zachowań i budowania pozytywnej motywacji.

6. Współpraca z instytucjami wspierającymi dziecko i rodzinę

Pedagog specjalny dba o koordynację działań między szkołą a innymi podmiotami.

Przykłady działań:

• kontakt z poradnią psychologiczno-pedagogiczną w celu zlecenia pogłębionej diagnozy i uzyskania opinii dotyczącej dalszej terapii;

• współpraca z asystentem rodziny – wymiana informacji o sytuacji domowej ucznia i uzgodnienie wspólnych działań wspierających;
• konsultacje z kuratorem sądowym, jeśli sytuacja wychowawcza dziecka tego wymaga;
• udział w szkoleniach w placówkach doskonalenia nauczycieli – w celu podnoszenia kwalifikacji i wprowadzania nowoczesnych metod pracy.trzeb, przez współpracę z nauczycielami i rodzicami, aż po budowanie środowiska sprzyjającego włączeniu i rozwojowi. 

7 Przedstawianie propozycji doskonalenia zawodowego

Pedagog specjalny inspiruje i zachęca nauczycieli oraz wychowawców do rozwoju zawodowego w zakresie pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Przykłady działań:

• rekomendowanie udziału w kursach i szkoleniach dotyczących np. pracy z uczniem w spektrum autyzmu, ADHD czy zaburzeniami emocjonalnymi;

• informowanie o konferencjach i warsztatach poświęconych edukacji włączającej;

• dzielenie się materiałami szkoleniowymi i publikacjami fachowymi;

• proponowanie wewnętrznych szkoleń rady pedagogicznej z udziałem ekspertów z zewnątrz;

• inicjowanie spotkań zespołu nauczycieli w celu wymiany doświadczeń i dobrych praktyk.