Praca w grupach to jedna z najskuteczniejszych form pracy, która pozwala wykorzystać różnorodność klasy jako potencjał, a nie przeszkodę. Uczniowie nie tylko zdobywają wiedzę, ale też uczą się współpracy, komunikacji i odpowiedzialności za wspólny wynik. Aby jednak grupowe działanie rzeczywiście wspierało uczenie się wszystkich dzieci, nauczyciel powinien je starannie zaplanować.
Pierwszym wyzwaniem nauczyciela jest stworzenie grup, które będą działały efektywnie. W edukacji włączającej, każda klasa jest zróżnicowana. Dlatego:
- dobieraj uczniów tak, aby w grupie znalazły się osoby o różnych możliwościach i stylach uczenia się – dzięki temu będą się wzajemnie uzupełniać,
- możesz stosować losowanie (np. kolory, karteczki), ale warto czasem dobrać grupy świadomie, bazując na obserwacjach i diagnozie potrzeb,
- pamiętaj, że przy dłuższych projektach sprawdzają się grupy stałe, a przy jednorazowych zadaniach – rotacyjne, aby uczniowie uczyli się współpracować z różnymi osobami.
- Classroomscreen – szybkie losowanie grup (np. generator nazw i liczb).
- Wheel of Names – wirtualne koło fortuny do losowania uczniów.
Tworzenie grup jest atrakcyjne i sprawiedliwe, a nauczyciel zachowuje kontrolę nad procesem.
Praca w grupie staje się znacznie skuteczniejsza, gdy każdy uczestnik ma jasno określoną rolę. Wyraźne podziały obowiązków porządkują działania, zmniejszają chaos i rozwijają poczucie odpowiedzialności. Oto przykładowe role:
- lider – koordynuje zadania, pilnuje terminów,
- sekretarz – zapisuje ustalenia i notatki,
- prezentujący – przedstawia efekty pracy grupy,
- osoba pilnująca czasu – przypomina o czasie na wykonanie zadania,
- osoby wspierające – wykonują konkretne elementy pracy.
Warto zmieniać role przy kolejnych zadaniach, aby każdy uczeń miał okazję rozwijać różnorodne kompetencje.
Narzędzia TIK:
- Canva – przygotowanie kolorowych kart z opisami ról (lider, sekretarz, prezentujący itp.), które można wydrukować lub wyświetlić na ekranie.
- Wordwall – interaktywne koło wyboru ról.
- Genially – prezentacja z opisem każdej roli w atrakcyjnej formie.
Uczniowie widzą jasno przypisane funkcje, łatwiej akceptują swoją rolę.
Rola nauczyciela w pracy grupowej nie kończy się po podziale uczniów. Wręcz przeciwnie – w trakcie zajęć:
- krąż po klasie, obserwuj współpracę, zadawaj pytania naprowadzające,
- reaguj na trudności, pomagaj w rozwiązywaniu konfliktów,
- motywuj, przypominaj o zasadach, dawaj bieżącą informację zwrotną.
Monitorowanie nie powinno być ocenianiem „na gorąco”, ale wspieraniem procesu i dostosowywaniem go do potrzeb grupy. Można przygotować krótką kartę obserwacji, by notować mocne strony i elementy wymagające poprawy w pracy grup.
-
Mentimeter – szybkie pytania sprawdzające, czy grupa jest na dobrej drodze.
Na koniec ważne jest, aby każda grupa miała okazję pokazać swoje efekty. Warto umożliwić prezentowanie wyników w różnych formach, tak aby każdy uczeń mógł zaprezentować się wykorzystując swoje mocne strony:
- prezentacja ustna,
- plakat, mapa myśli lub infografika,
- krótki film lub zdjęcia z przebiegu pracy,
- mini‑wystawa prac albo pokaz w grupach.
Po każdej prezentacji warto zorganizować krótką dyskusję – to świetna okazja do wymiany doświadczeń i wzajemnego docenienia.
- Wakelet – zorganizowanie wirtualnej galerii prac grupowych (linki, zdjęcia, filmy).
- Canva lub Genially – przygotowanie plakatów, infografik czy krótkich prezentacji multimedialnych.
- Padlet – wspólna tablica na prezentacje grup.
Praca w grupach wspiera rozwój kompetencji społecznych, kształtuje poczucie odpowiedzialności i uczy czerpania wiedzy od innych. Stwarza przestrzeń do wzajemnego inspirowania się oraz głębszego przyswajania treści. Starannie zaplanowany podział na grupy, przydzielenie ról, monitorowanie działań i prezentacja efektów sprawiają, że każdy uczeń odnajduje swoje miejsce i ma szansę na rozwój. Uczniowie lepiej zapamiętują materiał, gdy są aktywni, zaangażowani, a różnorodność pomysłów wzbogaca proces nauki. To również okazja do budowania poczucia przynależności i wiary we własne możliwości.
Prowadzisz zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu lub szkole?
Z publikacją „Lekcja pokazowa nauczyciela na nowych zasadach” będziesz miał/a pewność, że Twoje zajęcia będą przygotowane profesjonalnie, a Ty poczujesz się pewnie, stając przed komisją.
Materiały możesz kupić TUTAJ
Wszystkie dokumenty podsumowujące pracę z uczniem z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (w tym sprawozdanie z pracy pedagoga specjalnego) znajdziesz w naszej teczce nr 4 – Sprawozdania.
Na naszej platformie znajduje się przykładowe sprawozdanie nauczyciela współorganizującego.
