Często otrzymujemy zapytania dotyczące tego jak dostosowywać wymagania edukacyjne i planować lekcje wychowania fizycznego, by każdy uczeń bez względu na swoje dysfunkcje i trudności miał szansę na sukces i poczucie sprawstwa.
Lekcja wychowania fizycznego powinna być przestrzenią, w której każdy uczeń, niezależnie od swoich możliwości, czuje się kompetentny, zmotywowany i zaangażowany. Dostosowanie wymagań dla uczniów ze spektrum autyzmu, ADHD, niepełnosprawnością intelektualną czy innymi trudnościami rozwojowymi jest niezbędne, by zapewnić im równe szanse w uczestnictwie w zajęciach.
Jakie obszary dostosowań są kluczowe i na jakiej podstawie nauczyciele powinni ich dokonywać?
Dostosowanie wymagań na lekcji wychowania fizycznego wynika z:
-
Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego,
-
Opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej,
-
Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET),
-
Indywidualnego rozpoznania potrzeb i możliwości ucznia,
-
Wskazań zawartych w ramach wewnątrzszkolnego oceniania.
Kluczowe obszary dostosowań na zajęciach z wychowania fizycznego:
1. Formy organizacji zajęć
-
Możliwość uczestnictwa w mniejszych grupach,
-
Indywidualne podejście do ucznia (np. asystent wspierający, instrukcje jednoznaczne i krótkie),
-
Możliwość uczestnictwa w wybranych ćwiczeniach zgodnie z możliwościami ucznia.
2. Modyfikacja aktywności ruchowych
-
Zastępowanie ćwiczeń wymagających dużej koordynacji ruchowej prostszymi wariantami.
-
Wybór ćwiczeń dostosowanych do siły i wydolności ucznia.
-
Umożliwienie wykonywania ćwiczeń w wolniejszym tempie.
3. Zmiana kryteriów oceny
-
Ocenianie postępu i zaangażowania zamiast porównywania wyników z normami.
-
Wprowadzenie ocen opisowych zamiast liczbowych dla uczniów, którzy mają trudności z wykonywaniem ćwiczeń zgodnie z ogólnymi wymaganiami.
-
Docenianie wysiłku i współpracy zamiast wyniku końcowego.
4. Dostosowanie komunikacji
-
Proste, jasne instrukcje (najlepiej poparte demonstracją, czasami wielokrotną).
-
Unikanie presji czasowej i nadmiernej ilości bodźców.
-
Możliwość zastosowania alternatywnych form komunikacji (np. piktogramy, karty z instrukcjami).
5. Eliminowanie barier sensorycznych
-
Możliwość używania własnego sprzętu sportowego, jeśli uczeń ma trudności sensoryczne.
-
Redukowanie głośnych dźwięków i hałasu na sali gimnastycznej, w miarę możliwości.
-
Możliwość korzystania z cichych stref odpoczynku.
6. Wsparcie emocjonalne i społeczne
-
Tworzenie atmosfery akceptacji i motywacji.
-
Zachęcanie do współpracy i wzmacnianie relacji rówieśniczych.
-
Wprowadzenie zasad fair play i akceptacji różnorodności.
-
Zachęcanie ucznia do bycia asystentem nauczyciela w sytuacji, kiedy ćwiczenia są zbyt trudne lub zbyt wymagające.
-
Angażowanie ucznia do prowadzania lub asystencji przy rozgrzewce, porządkowaniu sprzętu, planowaniu i organizacji zawodów.
-
Zastępowanie praktycznych ćwiczeń formą prezentacji i wygłoszeniem np. wykładu na temat dyscypliny sportowej.
7. Struktura i przewidywalność
- Jasno określony plan lekcji.
- Stały schemat zajęć.
- Można używać wizualnego planera na tablicy lub kartki z kolejnością ćwiczeń.
8. Ruch jako regulacja
- Pozwolenie na chwilę ruchu przed rozpoczęciem ćwiczeń (np. bieg w miejscu, skakanie).
9. Zasady i konsekwencje
- Przed każdą grą przypomnienie zasad w sposób jasny i zwięzły, np. „Zaczynamy na sygnał gwizdka. Zatrzymujemy się, gdy usłyszymy STOP.”
Dostosowanie wymagań na lekcji wychowania fizycznego nie oznacza rezygnacji z aktywności fizycznej, lecz jej odpowiedniego zaplanowania i indywidualizacji. Kluczem do sukcesu jest elastyczność nauczyciela, uważność na potrzeby uczniów oraz otwartość na różnorodne formy aktywności. Dzięki odpowiedniemu dostosowaniu uczniowie ze SPE mogą czerpać radość z ruchu i rozwijać swoje umiejętności w przyjaznym środowisku.
Kompleksowe wsparcie dla nauczycieli w kontekście dostosowań wymagań edukacyjnych. Przykłady dostosowań dla uczniów z opinią i orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.
Jeśli szukacie Państwo profesjonalnych szkoleń z zakresu dostosowania wymagań edukacyjnych to serdecznie zapraszamy do skorzystania z oferty naszego akredytowanego Niepublicznego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w zakresie szkoleń Rad Pedagogicznych.
☺️ Prowadzisz zajęcia z pomocy psychologiczno- pedagogicznej, w ramach rozwijania kompetencji emocjonalno-społecznych?
Prowadzisz zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu lub szkole?
🟥 Ale to nie wszystko, mamy dla Was coś specjalnego!!!
Fachowo przygotowane materiały i dokumentację dla każdego nauczyciela na ścieżce rozwoju zawodowego.
Opracowałyśmy pakiet 24 kart pracy do wykorzystania podczas zajęć z wychowawcą oraz podczas zajęć rewalidacyjnych i w ramach zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno- społeczne.
SPARAWOZDANIA PEDAGOGA SPECJALNEGO
TECZKA NR 4






















